Er is veel veranderd
ten opzichte van vroeger. Een jaar geleden bespraken we met Guusje dat ze een
grote tumor in haar linkerlong had. Plekjes in haar rechterlong en in haar
benen. Totaal anders dan lang geleden. Toch hebben nog steeds veel mensen
moeite om over kanker en dood te praten.
Zaterdagochtend haalde ik de krantenbak leeg. Deze stroomde over. Ik kwam een folder tegen van uitvaartorganisatie DELA. Vroeger zou ik deze ongelezen bij het oud papier hebben gegooid. Daarbij riep ik dan: bij ons gaat niemand dood. Dat had ik gehoopt.
Ieder mens wordt
geconfronteerd met kanker en met dood. Veel mensen weten niet wat te zeggen of
wat te doen. Uit angst om het verkeerd te doen, doen ze maar niets. Houden ze
hun mond dicht. Alsof er niet over spreken betekent dat het niet bestaat.
Waarom hebben mensen moeite om erover te spreken? Omdat er bijna nooit over
gesproken wordt. Onwetendheid leidt tot onhandigheid.
Ik werkte vier
jaar lang als docent op het Cambreurcollege in Dongen. Ik herinner mij de
zogenaamde bezinningsdagen. Daar kwamen jong volwassenen vertellen dat ze een
broer of zus verloren toen ze 16 waren. Ze vertelden over de dood van hun
familielid. Daarna mochten de leerlingen vragen stellen. De sfeer was open. Ik
vond het interessant. Ik leerde er veel van. Ook al was ik een volwassen kerel.
Wat wist ik van de dood? Eigenlijk niets. De verhalen waren waardevol. Hoe ga
je om met de naaste van een overledene. Ik leerde het tijdens die open
gesprekken: spreken is zilver en zwijgen is fout.
De wekker roept om
half 8. Ik heb slecht geslapen. Veel gedachten in mijn hoofd. Na het ontbijt rijden
we van Olderberkoop in Friesland naar Ommen in Overijssel. Een ritje van een
uur. Daar zien we Anton en Loes weer op het kamp van de Vereniging Ouders Kinderen en Kanker (VOKK). Het thema is piraten. Anton zegt dat hij hier makkelijk
vrienden maakt. Een goed teken. Zo te zien vermaken alle kinderen zich. Er zijn
spelletjes voor kinderen en ouders samen. Daarna is er lunch. Rond 2 uur
stappen we in de auto. Een lange rit naar huis. Ik ben bekaf. Thuis val ik op
de bank in slaap.
Na het avondeten
ga ik alleen een boswandeling maken. Ik voel chagrijn. Ik mis Guusje. Wat zou
ze genoten hebben op kamp. Ik zag vandaag kinderen met kanker. Ik had graag de
rolstoel geduwd met Guusje erin. Moet ik me dan maar vastklampen aan de woorden
van Yvonne? Die zei dat Guusje zo slecht zou zijn geweest dat ze een weekend
kamp niet aan zou kunnen. Laat ik dat maar doen. Me neerleggen bij haar dood.
Die was immers onvermijdelijk. Toch valt het me zwaar. De dood van Guusje
aanvaarden.
Wat heb je dit weer mooi in woorden opgeschreven. Iemand missen...of het nou een maand of 15 jaar of 35 jaar geleden is, de wond geneest langzaam, maar blijft voor de rest van je leven een litteken...En als je een kind verliest is dit litteken wel heel erg groot!
BeantwoordenVerwijderenVandaag schreef ik dit gedicht op facebook voor m'n broertje...zomaar een dag dat ik hem ineens weer heel erg mis:
15 oktober is het al weer 35 jaar geleden,
dat je ons plots verliet
Door een dronkaard aangereden,
wat een enorm verdriet
Nog steeds mis ik je aanwezigheid,
had je graag beter leren kennen
Waarom kregen we niet de tijd,
het zal wel nooit wennen
Vaak denk ik nog aan jou,
het voelt als een enorm gemis
Weet dat ik van je hou
en dat er ooit een weerzien is
Liefs,
Wilma
Beste lowie,
BeantwoordenVerwijderenHet is ook niet te bevatten dat je kind er niet meer is.
Zeker op dit soort dagen.
Wederom sterkte. Jullie blijven voor mij een kanjer familie!!
Ik citeer; "laat ik me maar neerleggen bij haar door,die was immers onvermijdelijk".
BeantwoordenVerwijderenDat is onmogelijk Lowie,je neerleggen bij het verliezen van een kind. Je schrijft dat je Guusje graag had willen rondrijden in haar rolstoel op het kamp,maar hoe vaak heb je in je blog geschreven over die afschuwelijke pijn die niet te onderdrukken was,op geen enkele manier?
Yvonne heeft,denk ik gelijk,wanneer zij zegt dat Guusje te zwak zou zijn geweest om mee te gaan op kamp,ze was immers zo verzwakt dat zelfs een toverstokje te zwaar voor haar was...Toen Guusje overleed,voelde je ondanks je enorme verdriet opluchting,er kwam rust op haar gezicht,ze was bevrijd van die afschuwelijke pijn.
Je neerleggen bij de dood van een kind is onmogelijk,het een plaats geven is mogelijk,maar dat is nu nog veel te vroeg.
Het is ongelofelijk zwaar om ouder te zijn van een koesterkind,het bepaalt de rest van je leven,wat je ook doet,of waar je ook gaat....Ik heb bijzonder veel respect voor jullie.
Het was beter geweest als niemand had hoeven genieten van het kamp want dat was dit met Guusje ook niet gebeurd maar helaas, de werkelijkheid is anders. Het is hard om een kind te verliezen en het verdriet en gemis zal zeker ooit een plekje krijgen maar een kind veel pijn zien lijden.......ik weet niet wat erger is.
BeantwoordenVerwijderenZelfs ik denk dat! Hoe zou mijn zusje zo'n kamp vinden? Zou ze er uberhaupt behoefte aan hebben? Wat als.....? Hoe zou het zijn als.....kon het nog maar...kon het maar! Gedachten die nooit verdwijnen, op speciale momenten komen ze altijd weer terug! sterkte! Ik vind het bijzonder om jullie ontmoet te hebben!
BeantwoordenVerwijderenZelfs ik dat! Hoe zou mijn zusje het kamp vinden? Zou ze net zo' fanatieke deelnemer zijn als ik? Zou ze er uberhaupt behoefte aan hebben? Zou ik ook zo fanatiek zijn als ze wel beter was geworden? Hoe.zou het zijn als....wat als....kon het maar dat......kon het maar. Deze gedachten verdwijnen nooit bij mij, op speciale momenten komen ze steeds weer terug. Ik vind het bijzonder jullie ontmoet te hebben! Ik denk aan jullie!
BeantwoordenVerwijderenLiefs, Fabienne
dag Lowie,
BeantwoordenVerwijderenIk zend je een zonnestraal vanuit het noorden om je aan te warmen, omdat ik niks beters weet.
lieve groet,
Wil
´spreken is zilver en zwijgen is fout.´
BeantwoordenVerwijderenKlopt, maar lastig. Ik deed het laatst via een blogje. Werd gewaardeerd gelukkig. http://www.dickblogt.nl/vriend-p/
Guusje blijft een twinkelde ster aan de horizon.
BeantwoordenVerwijderenheel veel liefs van Aaltje